۳-نظریه ساخت اجتماعی و آنومی ( رابرت مرتن )[۱]:
از نظر بسیاری از جامعه شناسان انحراف نتیجه نارساییهای موجود در فرهنگ و ساختار اجتماعی یک جامعه است هر جامعه ای نه تنها هدفهای فرهنگی تجویز شدهای دارد . بلکه وسایل اجتماعی پذیرفته شدهای را نیز برای دستیابی به این هدفها را در اختیار دارد هرگاه این وسایل در دسترس فرد قرار نگیرد احتمالا آن شخص به رفتار انحراف آمیز دست میزند .
رویکرد نابسامانی اجتماعی به عنوان یکی از نظریههای جامعه شناختی انحراف اجتماعی و بعضا اعتیاد است ، مهمترین نظریه پرداز در این رویکرد مرتن ، جامعه شناس امریکایی است . مرتن با رویکرد کارکردگرایانه و با الهام از اندیشههای دورکیم به دنبال راه حلی جامعه شناسانه برای انحرافات اجتماعی جامعه آمریکایی نیمه اول قرن بیستم بود .
مرتن در مقاله معروفش ساخت اجتماعی و انومی (۱۹۳۸) مفهوم آنومی دورکیم را تعدیل نمود . به عقیده او تضاد میان اهداف فرهنگی ( پول ، قدرت ، مقام وغیره)و ابزارهای نهادی شده قانونی برای بدست آوردن و رسیدن به آن اهداف منبع اولیه آنومی است . یکی از امتیازات مرتن این است که مفهوم آنومی دورکیم را نه فقط در تبین خودکشی بلکه در مورد دیگر انواع رفتار انحرافی بکار برد «به نظر مرتن ساخت اجتماعی فشارهایی را در جهت آنومی و رفتار انحرافی ایجاد میکند (مرتن ، ۱۹۶۸ :ص ۱۹۴)».« جوامع صنعتی جدید بر توفیقات مادی در زندگی تاکید دارند که به شکل انباشت ثروت به عنوان مهمترین هدف زندگی شخص و معیار منزلتی تجلی میکند دستیابی به این اهداف مقبول اجتماعی به ابزار قابل قبولی نیاز دارد که خارج از دسترس همه افراد جامعه قرار دارد . از آنجایی که این اهداف به آرمانهای اصلی زندگی همه افراد (اعم از غنی و فقیر )تبدیل شده است افرادی که دسترسی به ابزار مشروع ندارند تحت فشار جامعه برای دستیابی به آنها از ابزار نامشروع استفاده میکنند » (صدیق سروستانی ،۱۳۸۳:ص ۱۳-۱۲). مرتن بیهنجاری را ناهمسازی بین فرهنگ و ساختار اجتماعی تعریف میکند ، به عبارت دیگر وقتی فرهنگ تاکیدی بیتناسب بر رسیدن به هدف انباشت ثروت دارد و اصرار میکند این هدف برای تمامی اشخاص قابل دسترسی است و ساختار اجتماعی این احتمال را که افراد درون این گروهها با استفاده از ابزارهای نمادین به این اهداف برسند به گونه ای موثر محدود میکند آنومی یا بی هنجاری شکل میگیرد.
[۱] Theory of social structure and anomie (Robert Merton)
۵ آیا وجود فرد معتاد در خانواده بر بازگشت زنان به سوء مصرف موادمخدر تاثیر دارد؟

برچسب:
نویسنده: پایان نامه روانشناسی